فناوری پلاک خوان، نوعی از فناوری های مرتبط با حوزه ی کنترل تردد است. این فناوری با بهره گیری از الگوریتم های هوش مصنوعی پلاک مرتبط به خودروها را بررسی میکند و میتواند حروف و اعداد روی آن را بخواند. این کار فرایند ثبت و بازیابی پلاک خودروها را خودکار میکند. دقت و کارایی را افزایش میدهد. از این رو کاربردهای بسیار مختلفی را میتوان برای پلاک خوان متصور شد.
چهار ستون اصلی تحول با فناوری پلاک خوان

ثبت تخلف
یکی از کاربردهای اصلی پلاک خوان در حوزه ی ثبت تخلف است. شناسایی خودروهایی که تخلف کرده اند (رانندگی با سرعت غیر مجاز، عبور از چراغ قرمز و ..) همگی توسط پلاک خوان قابل شناسایی است.
- سرعت غیر مجاز
یکی از مسائل مهم در حوزه ی ثبت تخلف شناسایی راننده هایی است که با سرعت غیر مجاز حرکت میکنند. پلاک خوان راه حلی ساده برای متصدیان ثبت تخلف در اختیار میگذارد. با نصب یک دوربین و نرم افزار پلاک خوان در جاده ها و خیابان هایی که محدودیت سرعت دارند میتوان خودروهای متخلف را شناسایی کرد. به این صورت که ابتدا و انتهای جاده دوربین هایی مستقر میشوند. با ورود و خروج خودرو به جاده دوربین پلاک خودرو را ثبت میکند و از این طریق سرعت متوسط خودرو محاسبه میشود و اگر سرعت غیرمجاز باشد جریمه ای برای خودرو در نظر گرفته میشود. - عبور از چراغ قرمز
یکی دیگر از مسائلی که در حوزه ی ثبت تخلف مطرح است عبور از چراغ قرمز است. پلاک خوان برای حل مسئله ی مربط به عبور از چراغ قرمز میتواند به این صورت عمل کند. هنگامی که چراغ قرمز میشود خودروها باید پشت خطوط عابر پیاده توقف کنند. حال با روشن شدن چراغ قرمز، سیگنال یا هشداری به دوربین ارسال میشود تا پلاک خودروها را ثبت کند. به محض عبور خودرو از روی خط عابر پیاده، پلاکش ثبت شده و جریمه میشود. - خطوط اتوبوسرانی
حرکت اتوبوس ها در جایگاه ها و خطوط مجاز خود مسئله ای مهم است. برخی از راننده ها ممکن است از خطوط مجاز تخطی کرده و از مسیرهایی که مربوط به خودروهای عادی هست استفاده کنند. برعکس این مسئله نیز وجود دارد. خودروهایی که از مسیرهای مجاز مربوط به اتوبوسرانی استفاده میکنند. ممکن است راننده ای برای دور زدن ترافیک از مسیر اصلی خود خارج شده و وارد مسیر اتوبوس رانی شود. همه ی این مسائل با نصب پلاک خوان قابل شناسایی و ردیابی است. - کنترل تردد جایگاه سوخت
نرم افزار پلاک خوان در جایگاه سوخت کاربردهای مختلفی دارد افراد زیادی روزانه وارد جایگاه سوخت بنزین و گاز میشوند. مشکلاتی مانند عدم پرداخت هزینه ی سوخت، سوختگیری غیر مجاز مسائلی است که استفاده از سیستم پلاک خوان دقیق و قدرتمند را ضروری میکند. اگر سیستم پلاک خوان به دستگاه سوختگیری و پرداخت متصل باشد تمام کارهای مربوط به جایگاه سوخت به صورت خودکار انجام میشود. اگر فردی نیز بدون پرداخت اقدام به خروج از جایگاه کرد، پلاکش ثبت شده و وارد لیست سیاه میشود که بعدا میتوان از ورود فرد جلوگیری کرد و یا اطلاعات وی را در اختیار متصدیان امر گذاشت تا اقدامات مورد نظر را انجام دهند. - شناسایی خودروهای مسروقه
خودروهایی که توسط سارقین دزدیده میشوند در خیابان ها، جاده و مکان های مختلفی تردد میکنند تا به مقصد مورد نظر برسند. اگر دوربین پلاک خوان در مکان های مختلف مانند پارکینگ ها، خیابان ها و جاده ها وجود داشته باشد، احتمال یافتن فرد سارق بیشتر میشود. میتوان آمار خودروهای عبوری از دوربین را همواره داشت و با دادن پلاک خودروی مسروقه به سیستم پلاک خوان، اقدام به یافتن خودروهای مسروقه کرد.
مدیریت پارکینگ
وظایف زیادی روزانه در پارکینگ به صورت عادی توسط نیروهای انسانی انجام میشود. ثبت دستی پلاک ها، دریافت هزینه به صورت دستی و یافتن فضای خالی برای پارک خودرو همگی از مواردی هستند که در پارکینگ ها انجام میشود. پلاک خوان میتواند پارکینگ را از وضعیت سنتی به خودکار و هوشمند تبدیل کند به صورتی که همه ی این کارها به صورت خودکار توسط پلاک خوان و بدون دخالت انسان انجام شود.
- مدیریت فضای خالی
یافتن فضای خالی یکی از معضلات هر پارکینگی است. به صورت سنتی و معمول دو روش برای این کار وجود دارد. یا فرد باید خودش تمام پارکینگ را جستجو کند تا مکان خالی پیدا نماید و یا اینکه از نیروهای انسانی برای این کار کمک گرفت. این کار هم دقیق نیست و هم خسته کننده است. اگر دوربین پلاک خوان در فضاهای مختلف پارکینگ متصل باشد میتوان مشخص کرد که در هر فضای خالی چه خودروی پارک کرده و کدام فضاها خالی است.
حتما بخوانید: دوربین پلاک خوان چیست؟
- محاسبه هزینه و زمان
اگر از سیستم مدیریت پارکینگ با قابلیت پلاک خوانی برای پارکنیگ ها استفاده کنیم، دیگر پرداخت هزینه و ورود و خروج به صورت خودکار انجام میشود. در چنین حالتی ما سیستم پارکینگی هوشمند داریم. فردی اقدام به پارک در پارکینگ میکند، به سمت پارکینگ حرکت میکند، دوربین ها با دیدن پلاک خودرو سیگنالی به گیت ارسال میکنند. گیت باز میشود و تمام اطلاعات خودرو به همراه زمان و تاریخ ثبت میگردد.
هنگام خروج خودرو نیز بر اساس زمان، هزینه محاسبه میشود. پرداخت هزینه میتواند از طریق اتصال به دستگاه POS و یا روش های دیگر مانند کم شدن از موجودی انجام شود. اگر پارکینگ خصوصی باشد گامی فراتر از این مراحل نیز انجام میشود. بررسی مجاز بودن پلاک خودرو در پارکینگ های خصوصی مهم است. تنها به خودروهای مجاز اجازه ی ورود داشته میشود. این خودروها قبلا در سیستم پایگاه داده ی پلاک خوان ثبت شده اند.
- امنیت پارکینگ
به علت اینکه همیشه تمامی اطلاعات خودروهای عبوری در پارکینگ ها در یک پایگاه دادهی مرکزی ثبت میشود، امنیت پارکینگ بالا میرود. میتوان به گزارشی از خودروها در کسری از ثانیه دست یافت. اگر مشکلی پیش آمده باشد و نیاز به بررسی باشد تمامی اطلاعات قابل بازیابی و دستیابی هستند.
لجستیک
پلاک خوان کاربردهای متعددی در سیستم های لجستیک دارد. از ورود و خروج خودکار وسایل نقلیه گرفته تا مدیریت و ردیابی خودروها و موجودی آن ها همگی توسط پلاک خوان قابل انجام است. استفاده از پلاک خوان در چنین سیستمی به کارایی و دقت بالاتر کمک میکند.
- ورودی و خروجی خودکار
سیستم های پلاک خوان به طور خودکار دسترسی به مراکز لجستیک، انبارها و مراکز توزیع را بر اساس پلاک های از پیش ثبتنام شده خودرو اعطا یا رد میکنند. این امر نیاز به بررسی های دستی را کاهش میدهد و روند ورود و خروج را تسریع میکند. همچنین از ورود خودروهای غیر مجاز به این مکان ها جلوگیری میشود. - مدیریت ناوگان
ردیابی آنی وسایل نقلیه در ایستگاه های لجستیکی و در جادهها به سادگی توسط پلاک خوان میتواند انجام شود. سیستم های پلاک خوان میتوانند زمان های ورود و خروج را ثبت کنند و به نظارت بر حرکت خودرو و مدیریت مؤثرتر ناوگان کمک کنند. همچنین داده هایی را در مورد حرکات وسیله نقلیه و مکان آن ها ارائه میدهد که میتواند برای بهینه سازی مسیرها مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. - مدیریت موجودی
با ردیابی وسایل نقلیه حامل موجودی، شرکت های لجستیک میتوانند سوابق دقیقی از مقدار و مکان موجودی ذخیره کنند. با اطمینان از اینکه فقط وسایل نقلیه مجاز میتوانند کالاها را به داخل و خارج از تأسیسات جابجا کنند، به جلوگیری از سرقت و مفقود شدن کمک میکند. - فعال در ۲۴ ساعت شبانه روز
استفاده از سیستم پلاک خوان در مکان های مختلف مربوط به لجستیک، تضمین میکند که بررسی های مختلف همیشه و در همه ی ساعت ها با دقت بالا انجام میشود. در صورت عدم استفاده از لجستیک، بررسی کردن توسط نیروی انسانی انجام میشود که هم نیروی انسانی خسته میشود و هم باید به صورت شیفتی تعویض شود. در نتیجه خطا افزایش مییابد. اما نرم افزار پلاک خوان برای همیشه و با دقت همیشگی فعال است.
پلاک خوان در کارواش
روزانه افراد زیادی برای شستشوی خودروی خود به کارواش ها مراجعه میکنند. مدیریت تعداد زیاد خودروها مسئله ی مهمی است. با داشتن پلاک خوان جامع میتوان مدیریت ورود و خروج و همچنین هزینه ی کارواش خودروها را به عهده گرفت. هنگامی که خودرویی وارد پارکینگ میشود، پلاک او ثبت میشود و هنگام خروج میتوان از طریق دستگاه POS یا روش های خودکارتری مانند کسر از موجودی حساب دریافت هزینه را انجام داد.
به این صورت که فرد قبلا در این کارواش حسابی باز کرده و حساب خود را شارژ میکند و هزینه استفاده از کارواش از حساب او کم میشود. از این طریق میتوان پیشنهاداتی نیز به کاربران ارائه داد. حتی امکان اشتراک برای کارواش و تخفیف اشتراک برای دوره های مختلف وجود دارد. قبلا در مطلبی دیگری به طور کامل تر به کاربرد پلاک خوان در کارواش ها پرداخته ایم.
عوارضی ها
حتما بارها برای شما پیش آمده که در هنگام سفر عوارضی پرداخت کنید. گاهی در جاده های پر تردد یا زمان های خاص ترافیک جاده ای بالا میرود. هنگامی که در چنین شرایطی قرار بگیرید باید مدتی را در صف های طولانی انتظار بکشید تا نوبت شما برسد و عوارضی پرداخت شود. ماندن در چنین صف هایی هم برای راننده ها و مسافران آزار دهنده است و هم اینکه به آلودگی محیط زیست دامن میزند زیرا هر توقف و حرکت دوباره به تولید گازهای آلوده کننده بیشتری میانجامد.

میخواهید بدانید پلاک خوان چگونه باعث کاهش الودگی هوا میشود؟ به صفحه مربوطه مراجعه کنید: چگونه پلاک خوان به کاهش آلودگی هوا کمک می کند؟
جریان ترافیک آزاد یکی از مزایای مهم و اصلی استفاده از پلاک خوان در عوارضی هاست. خودروها بدون توقف از عوارضی ها عبور میکنند و دوربین های پلاک خوان موجود در عوارضی پلاک آن ها را ثبت میکند. مالکان خودرو بعدها میتوانند عوارضی خودروی خود را پرداخت کنند. در چنین حالتی ما یک عوارضی هوشمند خواهیم داشت که دیگر نیازی به باجه های عوارضی و نیروی کار جهت دریافت عوارضی نیست. در چنین وضعیتی علاوه بر جریان ترافیک آزاد، آلودگی کمتر و مسائل مالی شفاف تری خواهیم داشت.
مدیریت ترافیک
یکی از کاربردهای مهم پلاک خوان در زمینه ی مدیریت ترافیک و سفر است. اینکه در کدام مسیر ترافیک بیشتری وجود دارد؟، مدت زمان سفر از طریق هر مسیر چقدر است؟ و کوتاه ترین مسیر تا مقصد کدام است؟ همگی از طریق یک پلاک خوان دقیق امکان پذیر است.
- اندازه گیری حجم ترافیک
با داشتن نرم افزار پلاک خوان، تعداد خودروهایی عبوری مشخص میشود. دوربین پلاک خوان، پلاک هر خودرویی را که از مقابل دوربین عبور میکند، ثبت میکند و از این طریق میزان تردد ها در بازه زمانی خاص و در طول مسیر مورد نظر به دست میآید. در نتیجه مشخص میشود در کدام یک از مسیرها ترافیک بیشتر است و از همین اطلاعات میتوان به منظور کنترل ترافیک استفاده کرد و خودروها را به مسیرهایی که ترافیک کمتری دارند هدایت نمود. - اندازه گیری زمان سفر
مدت زمان سفر با نصب دوربین پلاک خوان در مسیرهای مختلف به دست میآید. باید در انتها و ابتدای مسیر، پلاک خوان نصب شود. با نصب پلاک خوان، پلاک خودرو در دو انتهای مسیر ثبت میگردد و سپس مدت زمان سفر مشخص میشود. البته مسئله ای در این جا وجود دارد، مقایسه ی پلاک خوردو ها در مسیر است. هنگامی که خودرو از ابتدای مسیر شروع به حرکت میکند و از مقابل پلاک خوان بگذرد، پلاکش با پلاک های ثبت شده ی قبلی مقایسه میشود و در صورت یکسان بودن، اطلاعات لازم به دست میآید. - مشخص کردن رنگ، مدل و نوع خودرو
یکی از قابلیت های هر پلاک خوانی تشخیص رنگ و مدل خودرو است. حالا کاربردی که این قابلیت دارد چیست؟ یکی از کاربردهای مهم این قابلیت شناسایی خودرو با رنگ و مدل مورد نظر در مواقع ضروری است. فرض کنید که خودرویی به سرقت رفته یا اینکه در تصادف و یا جرمی دخیل بوده است. میتوان با داشتن رنگ و مدل خودرو اقدام به شناسایی سریع تر کرد. به این صورت که رنگ و مدل خودرو با تمامی اطلاعات پایگاه داده مقایسه میشود تا ردیابی خودرو انجام گیرد. همچنین داشتن رنگ و مدل خودرو میتوان در عوارضی های هوشمند میزان دریافت هزینه را به درستی تخمین زد.
باسکول
مدیریت باسکول، با استفاده از قابلیت های تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو دقت و کارایی را بهبود میدهد. جمع آوری اطلاعات ساده تر، دقیق تر و سریع تر میشود.
- توزین خودکار
پلاک خوان، وسایل نقلیه را شناسایی میکند و پلاک آنها را به وزن های دقیق ثبت شده توسط باسکول مرتبط میکند. در واقع با قرارگیری خودرو بر روی سیستم های توزین برای اندازه گیری وزن آن ها، وزن وسیله ی نقلیه اندازه گیری میشود و این اطلاعات با شماره ی پلاک خودروی مورد نظر یکپارچه میشود. در این حالت ما یک سیستم توزین دقیق و خودکار خواهیم داشت. - امنیت بیشتر
مدیران میتوانند فرآیند باسکول را به سادگی مدیریت کنند و کارایی و دقت را افزایش دهند. دوربین های مداربسته برای هر تراکنش باسکول، اطلاعات را ذخیره میکنند و لایه ای از امنیت و شفافیت را اضافه میکنند. - کارایی بیشتر
استفاده از پلاک خوان وجود یک سیستم توزین را به صورت همیشگی و در تمامی ساعات شبانه روز تضمین میکند. در نتیجه زمان انتظار را کاهش میدهد و جریان ترافیک را برای باسکول هموار و روان میکند.
کنترل دسترسی
دسترسی به مکان های مختلف میتواند توسط پلاک خوان کنترل شود. به طول مثال مکان هایی که تحت نظر امنیتی هستند و تنها افراد خاصی مجاز به ورود به این مکان ها باشند میتوانند توسط پلاک خوان مدیریت شوند. به این صورت که تنها افراد مجاز با پلاک های مشخص اجازه ی ورود به این مکان ها را داشته باشند. همچنین مدیریت دسترسی به پارکینگ ها را میتوان از طریق پلاک خوان انجام داد. ورود و خروج خودروها با پارکینگ ها توسط پلاک خوان ثبت و بررسی میشود.
شهر هوشمند
پلاک خوان یکی از عناصر اصلی هر شهر هوشمندی است. اگر به تمامی موارد ذکر شده در کاربردهای پلاک خوان در دنیای واقعی نگاهی بیاندازیم، متوجه میشویم که تمامی موارد عنوان شده به شهر هوشمند کمک میکند. پارکینگ هوشمند، باسکول هوشمند، عوارضی هوشمند و موارد دیگر همگی اجزای یک شهر هوشمند هستند.
پاسخ به سوالات شما
پلاک خوان با جمع آوری داده های دقیق ترافیکی و شناسایی خودروها به صورت آنی، میتواند به صورت خودکار مسیرهای بسته یا شلوغ را شناسایی کند و به مدیریت هوشمند ترافیک کمک کند. این اطلاعات به اپراتورها امکان میدهد تا مسیرها را به طور بهینه تری هدایت کرده و زمان سفر را کاهش دهند. به این ترتیب، پلاک خوان یکی از ابزارهای مؤثر در کاهش ترافیک و تسهیل تردد در شهرهای شلوغ است.
سیستم های پلاک خوان قادرند به صورت آنی پلاک های خودروهای مسروقه را با پایگاه های داده تطبیق دهند. این تطابق سریع میتواند به پلیس و مقامات امنیتی کمک کند تا در کمترین زمان خودروهای مسروقه را شناسایی و پیگیری کنند. همچنین، این سیستم ها برای شناسایی خودروهایی که در مناطق خاصی از شهر به طور مشکوک حرکت میکنند، بسیار مفید هستند.
بله، یکی از ویژگی های برجسته سیستمهای پلاک خوان، عملکرد قابل اعتماد آنها در شرایط مختلف آب و هوایی است. این سیستم ها به گونه ای طراحی شده اند که حتی در شرایط نوری ضعیف، بارندگی شدید یا برف سنگین، قادر به شناسایی پلاکها با دقت بالا باشند. این امر به ویژه در مناطقی که تغییرات آب و هوایی شدید دارند، بسیار حائز اهمیت است.
سیستم های پلاک خوان با استفاده از الگوریتم های پیشرفته پردازش تصویر قادرند پلاک های کثیف یا پوشانده شده را تشخیص دهند. با این حال، در شرایطی که پلاکها کاملاً مخدوش یا غیرقابل شناسایی باشند، سیستم ممکن است نتواند به درستی عمل کند. برای بهبود دقت، دوربین های پلاک خوان معمولاً از تکنولوژی های خودتنظیم و فیلترهای ویژه برای مقابله با شرایط محیطی مختلف استفاده میکنند.

سلام وقت بخیر خیلی مقاله مفیدی بود! من واقعاً نمیدونستم سیستم تشخیص پلاک اینقدر کاربرد واقعی داره؛ مخصوصاً در مدیریت ترافیک و کنترل پارکینگ. لطفاً اگر میتونید مثال های بیشتری از کاربرد در شهرهای هوشمند هم بگید.
درود بر شما
ممنون از اینکه نظر دادین
درسته! پلاک خوان علاوه بر پارکینگ و کنترل سرعت، در کنترل ترافیک شهری، نظارت بر حمل ونقل عمومی، مدیریت مسیرها، و کاهش ترافیک در مناطق پرتردد هم استفاده میشه
مثل سیستم های شهری که به صورت خودکار تردد خودروهای مشکوک رو تشخیص میدن یا بهینه سازی مسیرها با تحلیل داده های پلاک.
مطالب خوب بود، ولی یه سوال دارم: این سیستمها در شب یا نور کم هم دقیق کار میکنن؟ سرعت خودرو تاثیری روی کیفیت تشخیص نداره؟
درود برشما
سؤال خیلی خوبی پرسیدین
بله، تکنولوژی پلاک خوان معمولاً از دوربین های مجهز به نور مادون قرمز و الگوریتم های OCR پیشرفته استفاده میکنه که امکان خواندن دقیق پلاک در شب یا شرایط نوری کم رو فراهم میکنه.
همچنین طراحی این سیستم ها برای تشخیص سریع حتی در سرعت های بالای خودروها انجام شده تا خطای خواندن کاهش پیدا کنه.
سلام خسته نباشید
من نگران مسئله حفظ حریم خصوصی هستم. این تکنولوژی باعث نقض حریم شخصی نمی شه وقتی اطلاعات خودروها ذخیره میشه؟
درود بر شما
موضوع خیلی مهمی رو مطرح کردین
درسته! کی از چالش های پلاک خوان، حفظ حریم خصوصی و نحوه نگهداری اطلاعات هست. بسته به قوانین کشورها، داده های خوانده شده ممکنه مدت زمان محدودی ذخیره بشن یا فقط برای مصارف مشخص (مثلاً کنترل ترافیک یا امنیت) استفاده بشن. در برخی کشورها قوانین سختگیرانه ای برای نحوه نگهداری و دسترسی به این دیتا وجود داره تا حریم شهروندان محافظت بشه.
خیلی مقاله کامل بود. آیا میشه گفت پلاک خوان بیشتر در جاهای دولتی مثل پلیس و جاده ها استفاده میشه یا برای کسبوکارهای خصوصی هم کاربرد داره؟
درود بر شما
درست اینه که پلاک خوان در پلیس، جاده ها و سیستم های نظارتی دولتی بسیار پرکاربرده، اما کسبوکارهای خصوصی هم میتونن ازش استفاده کنن
مثلاً در مراکز خرید، پارکینگ های زیرمجموعه سازمان ها، مجتمع های مسکونی هوشمند، یا شرکت ها برای کنترل تردد و امنیت. این تکنولوژی به کسبوکارها کمک میکنه تا عملیاتشون رو به صورت هوشمند، خودکار و کم هزینه بهینه کنن.